Bij prehabilitatie zijn veel verschillende zorgverleners betrokken; fysiotherapeuten, MDL-artsen, verpleegkundigen, chirurgen, diëtisten, anesthesisten, internisten, psychologen en nog vele anderen. Wil je ook prehabilitatie kunnen aanbieden aan jouw patiënten binnen jouw praktijk of zorginstelling? Hier vind je informatie over de inhoud en implementatie van prehabilitatie.

Wat is Fit4Surgery?
Fit4Surgery is een programma voor patiënten die geopereerd gaan worden. Het heeft als doel om de conditie van de patiënt te verbeteren, zodat iemand beter bestand is tegen de operatie. ‘Hoe fitter erin, hoe fitter eruit’. Dit wordt prehabilitatie genoemd. Het programma bestaat uit fysieke training, verbeteren van voeding, mentale begeleiding, het behandelen van specifieke ziekten of kwetsbaarheden en het stoppen met roken en drinken van alcohol. Ook in de korte tijd die er soms is tussen moment van diagnose en operatie, kan de conditie flink verbeterd worden. Dit resulteert onder andere in minder complicaties, kortere opnameduur en sneller herstel.

Prehabilitatie wordt nu in Nederland het meeste toegepast bij patiënten met darmkanker. Er wordt momenteel door de beroepsverenigingen (NvvH, NVD, NVA etc) gewerkt aan een ‘Standpunt prehabilitatie’. Dit heeft als doel prehabilitatie in Nederland te standaardiseren en zo veel mogelijk volgens de meest actuele literatuur in te richten. De beroepsverenigingen tezamen beogen op deze wijze de kwaliteit te borgen en ook de effecten van prehabilitatie eenduidig te kunnen evalueren. De totstandkoming van het ‘Standpunt prehabilitatie’ is ondersteund door een subsidie van SKMS en met hulp van het Kennis Instituut. Het ‘Standpunt prehabilitatie’ kunt u hier downloaden.

Hoe ziet het programma eruit?

Het programma bestaat uit een aantal onderdelen. Deze zijn fysieke training, verbeteren van voeding, mentale begeleiding, het behandelen van specifieke ziekten of kwetsbaarheden en het stoppen met roken en drinken van alcohol. De effecten van deze onderdelen samen zijn groter dan de onderdelen apart. Prehabilitatie vindt plaats op indicatie van de medisch specialist die de operatie uitvoert en wordt begeleid door een groot aantal zorgverleners: de behandelend chirurg, fysiotherapeut, diëtist, psycholoog en zo nodig internist en geriater. Het doel van het programma is dat de patiënt zo fit mogelijk wordt voorafgaand aan de operatie.

Op de verschillende plekken in Nederland waar prehabilitatie wordt aangeboden zal de logistiek en organisatie er overal net iets anders uit kunnen zien. De onderstaande beschrijving is dus van algemene aard.

Na het gesprek met de behandelend chirurg wordt de patiënt doorverwezen voor een prehabilitatie-intake gesprek. Dit kan zijn met bijvoorbeeld een casemanager of prehabilitatie-coördinator. Tijdens dat gesprek vindt de eerste screening plaats op gebied van alle vijf de pijlers en bekeken welke aanpassingen en modaliteiten geïnitieerd moeten worden. Bijvoorbeeld, bij een ijzergebreksanemie zal ook deze behandeld worden bij aanvang van het programma, en soms al voordat de fysieke training gestart kan worden. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld ontregelde bloedsuikers. Het kan zijn dat dan eerst deze worden behandeld, alvorens gestart kan worden met het trainingsprogramma. Prehabilitatie blijft dus maatwerk.

Nadat de screening heeft plaatsgevonden zal er een doelgericht assessment plaatsvinden. Tijdens deze assessment worden er specifieke testen en vragenlijsten afgenomen om een goede indruk te krijgen van de fysieke en mentale toestand van de patiënt. Naar aanleiding van het assessment zal het definitieve prehabilitatie-programma worden vorm gegeven.

De onderdelen van het prehabilitatie-programma zijn:

  • Fysieke training
  • Verbetering voeding, eiwitverrijking en micronutriënten-suppletie
  • Mentale ondersteuning
  • Staken roken en drinken alcohol
  • Behandeling comorbiditeit en kwetsbaarheden

In het ‘Standpunt prehabilitatie’ worden de details van de modaliteiten weergegeven.

Waar wordt prehabilitatie aangeboden?

Het programma kan gevolgd worden bij een aantal ziekenhuizen. In deze ziekenhuizen is prehabilitatie standaard zorg geworden voor patiënten met darmkanker. Deze ziekenhuizen zijn:

  • Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch
  • Radboudumc in Nijmegen
  • Maxima Medisch Centrum in Veldhoven
Hoe kan Fit4Surgery geïmplementeerd worden in een zorginstelling?
Er zijn een heel aantal stappen waaruit de implementatie van Fit4Surgery bestaat, zoals inhoudelijke ondersteuning van de behandelend specialisten, overeenstemming tussen de betrokken zorgverleners, aanpassingen in de logistiek en financiële ondersteuning. De overeenkomst tussen de ziekenhuizen waar prehabilitatie geïntroduceerd is als standaard zorg is een bestuurlijk en financieel commitment. Het Maxima Medisch Centrum biedt meerdere malen per jaar een digitale ‘Workshop Prehabilitatie’ waarin ook de implementatie aan bod komt. Deze workshop is heel nuttig als jouw instelling overweegt om prehabilitatie te implementeren. Ook helpen we als stichting andere zorginstellingen met de implementatie. Voor meer informatie kun je contact met ons opnemen.
Hoe wordt prehabilitatie betaald?
Prehabilitatie wordt vooralsnog niet standaard vergoed door de zorgverzekeraar. In de bovenstaande ziekenhuizen waar prehabilitatie onderdeel is geworden van de standaardzorg, is een alternatieve financiering geregeld, bijvoorbeeld uit innovatie-subsidies of betaalt het ziekenhuis dit zelf. Er zijn mogelijkheden onder bepaalde omstandigheden om het programma toch vergoed te krijgen. Voor aanvullende informatie kun je contact met ons opnemen.

Contact

    “Een operatie is als het rennen van een marathon; hoe beter getraind, hoe beter je de operatie doorstaat” Fit4Surgery helpt je graag!

    Contact gegevens:

    Mail: contact@fit4surgery.nl